3 Warszawska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej
35 dr OP



35. Skwierzyński dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej dziedziczy bojowe tradycje 61. pułku artylerii przeciwlotniczej. Pułk ten sformowano na podstawie rozkazu Naczelnego Dowództwa WP Nr 8, z dnia 29.08.1944 r. we wsi Konstantynów koło Lublina. Pułk był organiczną jednostką 3 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej, która wchodziła w skład 2 Armii Wojska Polskiego i z tą armią działał do końca wojny. Zaprzysiężenie żołnierzy odbyło się 25.10.1944r. w Lublinie.Szkolenie bojowe prowadzono w rejonach ześrodkowań oraz podczas przerw w przemarszach.W dniu 14.04.1945 pułk przybył na linię frontu zajmują stanowiska ogniowe w rejonie m. Jagodzin nad Łysą Łużycką. Tam też 16.04, podczas forsowania rzeki przeszedł swój bojowy chrzest.Niezwykle ciężkie boje żołnierze pułku stoczyli pod Budziszynem, w czasie odpierania ataku wojsk niemieckich. Szlak bojowy 61. paplot zakończył 09.05.1945 r. w miejscowości Neustadt.

Podczas walk prowadzonych w czasie operacji Łużyckiej a następnie praskiej, żołnierze pułku wielokrotnie osłaniali walczące dywizje przed nalotami lotnictwa hitlerowskiego. Efektem tych działań i prowadzenia skutecznego ognia było zestrzelenie w trakcie walk 4 samolotów wroga. 18.04.1945 r. w rejonie m. Horka 3 bateria dowodzona przez kpt. Szyszakowa, jako pierwsza z pododdziałów pułku, celnie raziła hitlerowski samolot typu FW-190. Największy sukces odniósł pułk 20.04.1945r. w rejonie m. Kolin prowadząc ogień zestrzelił 3 samoloty nieprzyjaciela:

- 1 bateria -samolot typu ME-109;
- 2 bateria - samolot typu ME-109;
- 3 bateria - samolot typu FW-190.

Ponadto przemierzając szlak bojowy długości 1800 km, do ostatnich godzin wojny, żołnierze pułku rozbili około trzech kompanii wroga, wiele punktów oporu, gniazd ciężkich karabinów maszynowych i samochodów opancerzonych nieprzyjaciela. W okresie trwania walk żołnierze wykazywali wysokie walory bojowe i moralne oraz bardzo dobry poziom wyszkolenia. Wyrazem uznania dla żołnierzy pułku było nadanie oficerom, podoficerom i szeregowym następujących odznaczeń bojowych:

- Order Krzyża Grunwaldu - 2 żołnierz;
- Krzyż Walecznych - 33 żołnierzy;
- Medal “Zasłużony na Polu Chwały” - 15 żołnierzy.

Rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego Nr 0236 z dnia 08.09.1945 r. Łużycka Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej zostaje rozformowana a wraz z nią 61. Pułk Artylerii Przeciwlotniczej.

Tradycje pokojowe jednostki nawiązują do 1952 roku, kiedy to jesienią formuje się w Koszalinie 65. pułk artylerii przeciwlotniczej. Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego pułk wszedł w skład 16. Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej. W październiku 1955 roku pułk przechodzi reorganizację i zgodnie z Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego, mianowany zostaje samodzielnym pułkie Odwodu Naczelnego Dowództwa. W listopadzie tego samego roku pułk przenosi się do Brodnicy nad Drwęcą. 12 października 1958 roku 65. paplot otrzymuje sztandar ufundowany przez społeczeństwo Brodnicy. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego Rozkazem Nr 0135 z 04.06.1960 r. w celu polepszenia położenia i warunków zaopatrzenia przenosi 65. paplot z Brodnicy do m. Warcisław k / Trzebiatowa /późniejszy Jaromin/. W 1964 roku w wyniku reorganizacji, pułk przechodzi na organizację dywizjonową. W 1967 roku rozpoczęto stopniowe przezbrajanie pułku w plot zestawy rakietowe przeciwlotników, dotychczasową nazwę jednostki zmieniono na 61. Pułk Artylerii Wojsk Obrony Przeciwlotniczej. Podstawę zmiany stanowi Rozkaz Ministra Obrony Narodowej Nr 025/MON z 30.09.1967 r. Zgodnie z Zarządzeniem Szefa Sztabu Śląskiego OW Nr 098/Org z 09.12.1974 r. pułk przeniesiony zostaje z Jaromina do Skwierzyny.

 

Tradycje

Na podstawie Rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr 039 z 26 czerwca 1976 roku, w wyniku kolejnej reorganizacji pułk przeformowany został w związek taktyczny 61. Brygadę Artylerii Wojsk Obrony Przeciwlotniczej. Powstał pierwszy i jedyny związek taktyczny w Wojskach OPL. Na mocy tego samego aktu prawnego, został on przezbrojony w manewrowe przeciwlotnicze zestawy rakietowe średniego zasięgu typu Krug. Zestawy Wołchow zostały przekazane Wojskom OPK.

Na dowódcę nowej jednostki wyznaczono ppłk Andrzeja Szerszyńskiego. Tworzenie dywizjonów ogniowych brygady odbywało się w trzech etapach:

I etap - utworzenie 1 dywizjonu - 01.10.1977 r.
II etap - utworzenie 2 dywizjonu - 01.10.1978 r.
III etap - utworzenie 3 dywizjonu - 01.10.1979 r.

 

Powstawanie i stopniowy rozwój brygady otoczony był zainteresowaniem przełożonych m.in. 7 kwietnia 1977 roku jednostkę wizytował Minister Obrony Narodowej - gen. armii Wojciech Jaruzelski. 10 sierpnia 1978 r. 1 dywizjon ogniowy na poligonie w Aszałuku wykonał pierwsze strzelania bojowe, niszcząc dwiema rakietami dwa cele powietrzne typu ŁA-17 MM uzyskując ocenę bardzo dobrą. Strzelanie wykonały 12 i 13 bateria startowa.
W 1979 w Kazachstanie brygada zaliczyła swój najtrudniejszy sprawdzian bojowy - strzelania brygadowe. Zadanie wykonywały: 1 i 2 dywizjon ogniowy, uzyskując po raz kolejny ocenę bardzo dobrą.
W 1985 roku, po raz czwarty wydzielone siły brygady: SD, 2 i 3 dywizjon ogniowy w ramach ćwiczenia Ocelot 85 rozgrywanego na poligonie w byłym ZSRR, uczestniczyły w strzelaniu brygadowym wykonywanym w jeszcze bardziej złożonych warunkach. Strzelano do celów typu RM-207, a potem do rakiet manewrujących typu Biełka, uzyskując ocenę bardzo dobrą. W 1988 roku, brygada po raz piąty i ostatni na poligonie w byłym ZSRR, zdawała bojowy egzamin. W strzelaniach uczestniczyły: SD brygady oraz 1 i 3 dywizjon ogniowy. Postawione zadania wykonane zostały na ocenę bardzo dobrą.
W 1993 roku, za uzyskanie bardzo wysokich wyników w szkoleniu i dyscyplinie 61. Brygada Artylerii WOPL wyróżniona została przez Szefa Sztabu Generalnego WP - Znakiem Honorowym Sił Zbrojnych RP.
W 1995 w wyniku reorganizacji, nazwę związku taktycznego zmieniono na 61. Brygadę Przeciwlotniczą, a strukturę organizacyjną powiększono o dywizjon dowodzenia i dwa dywizjony artylerii przeciwlotniczej. Dywizjony artyleryjskie wyposażone zostały w 57 mm działa przeciwlotnicze typu S-60.
Decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr 71/MON z 25 maja 1995 roku, brygadzie nadano nazwę wyróżniającą Skwierzyńska.
W 1995 r. w ramach ćwiczenia Ocelot 95 odbyło się pierwsze na terytorium Polski, doświadczalne strzelanie bojowe z udziałem zestawu “ Krug”. Uczestniczył w nich 1 dywizjon ogniowy oraz obsługi kadrowe 2 dywizjonu ogniowego, grupy zabezpieczające, kompania remontowa i zabezpieczenia.
Znaczącym wydarzeniem w historii 61. Brygady Przeciwlotniczej było otrzymanie sztandaru ufundowanego przez społeczeństwo Skwierzyny. To historyczne wydarzenie miało miejsce 25 października 1995 roku na Skwierzyńskim rynku.
8 sierpnia 1996 roku, na podstawie Zarządzenia dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego Nr Pf 15/ Org. z 27 lutego 1996 roku, brygada została wyłączona z podporządkowania dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego i włączona w struktury Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej ( do 3. Korpusu Obrony Powietrznej).
W maju 2000 roku, wydzielone siły brygady: 2 dywizjon ogniowy oraz pododdziały logistyczne przegrupowały się do OSP Ustka. W ramach ćwiczenia karat 2000, 2 dywizjon ogniowy wykonał strzelania bojowe na ocenę bardzo dobrą.
1 stycznia 2001 roku, na podstawie rozkazu dowódcy 3. Korpusu OP nr PF 7 z 13 listopada 2000 roku, po raz kolejny zmieniono nazwę jednostki na 61. Skwierzyńską Brygadę Rakietową OP. We wrześniu 2001 roku, w Ustce strzelali artylerzyści pododdziałów osłonowych w tym powołani na przeszkolenie żołnierze rezerwiści. Uzyskali ocenę ogólną - bardzo dobrą. Za szczególne osiągnięcia w wykonywaniu zadań służbowych Jerzy Szmajdziński Minister Obrony Narodowej w 2002 roku, wyróżnił 61. Skwierzyńską Brygadę Rakietową OP - Znakiem Honorowym Sił Zbrojnych RP ( decyzja nr 49 / MON z 26 lutego 2003 r.).
W 2004 roku, na poligonie w Ustce strzelał 1. dywizjon ogniowy oraz artylerzyści prowadzili skuteczny ogień do celów powietrznych i naziemnych uzyskując ocenę bardzo dobrą. Po podsumowaniu roku szkoleniowego w Siłach Powietrznych okazało się, że tytuł Przodującego Pododdziału SP przypadł właśnie 1 dywizjonowi ogniowemu.
W 2006 roku, 4 dywizjon odbył kolejne strzelania artyleryjskie, a we wrześniu 2 dywizjon ogniowy wziął udział w ćwiczeniu “Anakonda 06”oraz rakietowych strzelaniach bojowych.
W maju 2008 r. za osiąganie bardzo wysokich wyników szkoleniowych i wychowawczych w 2007 r. 4 daplot otrzymał zaszczytny tytuł Przodującego Pododdziału Sił Powietrznych.
Jest faktem znamiennym, że w ciągu trzydziestu lat kolejne strzelania bojowe na poligonie w byłym ZSRR, w latach:1978, 1979, 1981, 1985 i 1988, jak i na poligonie krajowym w Ustce, w latach:1995, 1996, 1997, 1998, 2000, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008 roku, brygada każdorazowo zaliczyła na ocenę bardzo dobrą.
Z dniem 01.01.2009 r. Brygada zostaje przeformowana na 61. Skwierzyński pułk rakietowy Obrony Powietrznej. W swojej codziennej służbie, pułk oprócz szkolenia uczestniczył w wielu przedsięwzięciach na rzecz społeczności lokalnej, powiatowej i wojewódzkiej.
Żołnierze pułku uczestniczyli w akcji ratowniczej w trakcie powodzi na terenie miasta i gminy Skwierzyna. 1 kwietnia 2009 r. garnizon Skwierzyna wizytował Prezydent RP Lech Kaczyński. 30 czerwca 2011 r. 61. pułk rakietowy Obrony Powietrznej został rozformowany. Na skwierzyńskim rynku odbyło się uroczyste zakończenie działalności 61. pr OP połączone z przekazaniem sztandaru i dziedziczonych tradycji nowo powstałemu 35 Skwierzyńskiemu dywizjonowi rakietowemu Obrony Powietrznej.
1 lipca 2011 roku jednostka rozpoczęła swoje oficjalne funkcjonowanie i została włączona w struktury 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej.
Zasadniczym wyposażeniem dywizjonu został zestaw rakietowy krótkiego zasięgu Newa S-125 S.C.
W dniu 30.09.2011 r. jednostkę wizytował Minister Obrony Narodowej Tomasz Siemoniak.

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych